محمد الريشهري

71

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

سفر كند . پس از سه روز سفر ، به جزيره‌هايى مىرسد با برج‌ها و دژهاى محكم . مردمان آن جا را شيعه و معتقد مىيابد . از آنها مىپرسد : رزق و روزىِ شما از كجا مىآيد ؟ مىگويند : از جزيرهء خضراء در بحر ابيض كه محلّ سكونت فرزندان امام زمان است و از آن جا تا به اين جا ، چهار ماه طول سفر است . علاقه‌مند مىشود كه بدان جا سفر كند . با كاروانى كه ارزاق را براى شيعيان آن منطقه مىآورد ، به جزيرهء خضراء سفر مىكند . آن جا را سرسبز و زيبا مىبيند . در آن جا شخصى را به نام سيّد شمس الدين محمّد عالم ، زيارت مىكند كه خود را نائب خاص امام زمان عليه السلام معرفى مىكند . گفتگوها و پرسش و پاسخ‌هايى ميان او و سيّد شمس الدين صورت مىگيرد . اطرافيان سيّد شمس الدين ، او را از نوادگان امام زمان عليه السلام معرفى مىكنند و در ادامهء داستان ، پاره‌اى از پرسش‌ها و پاسخ‌ها نقل شده‌اند . « 1 » متن اصلى اين رساله ، به زبان عربى بوده است و ترجمهء آن را به فارسى ، شيخ آقا بزرگ به محقّق كركى ( م 940 ق ) « 2 » و برخى نيز به مير شمس الدين محمّد بن اسداللَّه شوشترى نسبت داده‌اند . « 3 » 2 . داستان ديگر را محدّث نورى در جنة المأوى آورده است كه كمال الدين احمد بن محمّد بن يحيى انبارى به سال 543 ق ، مشابه واقعهء پيشين برايش اتفاق مىافتد . محدّث نورى ، اين داستان را از كتاب التعازى شريف زاهد محمّد بن على علوى و الصراط المستقيم بياضى ( م 877 ق ) « 4 » و نيز از طريق سيّد نعمت اللَّه جزايرى در الأنوار النعمانية از على بن فتح اللَّه كاشانى و او از شريف زاهد علوى ، نقل كرده

--> ( 1 ) . بحار الأنوار : ج 52 ص 159 - 174 . ( 2 ) . الذريعة إلى تصانيف الشيعة : ج 4 ص 93 . ( 3 ) . برخى از محقّقان چنين نسبتى را مطابق واقع نمىدانند ؛ چون از محقّق كركى ، تأليف يا ترجمه‌اى به فارسى گزارش نشده است ( مقالهء « حكايت جزيره خضرا » ، رسول جعفريان پاورقى 5 ) . ( 4 ) . مشكلْ آن است كه زاهد علوى ، معاصر ابو الفرج نعمانى ( م 356 ق ) و ابو الفضل شيبانى ( م 385 ق ) است و چه طور داستان دو قرن بعد را آورده است ؟ !